Hier dan mijn verslag van het bezoek aan El Bulli:
Maandenlang hebben we ons verheugd en droomden we over hoe het zou zijn, eten in het beste restaurant ter wereld....en na lang wachten was het dan eindelijk zover, we gaan naar El Bulli! Eerst een rit door Frankrijk en een prachtig verblijf op een camping aan de Gorges du Tarn, reden we door naar Roses, een klein plaatsje aan de Costa Brava, vlak onder de pyreneeen.
Je merkt meteen dat je in de buurt komt, want bij de stadsgrens kwamen we meteen dit bord tegen:
Het enthousiasme bereikt zijn voorlopige hoogtepunt, want voor 2 restaurantfreaks komt het culinaire hoogtepunt van hun leven nu wel erg dichterbij Helaas moeten we nog even wachten, dus na het inchecken in het hotel en een lekkere Paella aan het strand is het eerst tijd om de stad te verkennen met een (hele) hoop cocktails.
De volgende ochtend is het door de enorme kater maar moeilijk te beseffen dat de dag eindelijk is aangebroken, maar niks was een goed ontbijt en een douche niet kunnen oplossen. De dag duurt lang en we besluiten al vroeg de taxi te bestellen, zodat we nog even de omgeving in Cala Montjoi kunnen verkennen en het restaurant van de buitenkant nog even kunnen bewonderen.
Gedouched en opgedirkt stappen we in de taxi die ons meeneemt op een mooie rit langs de kust, en na veel bochten en hellingen zijn we er... El Bulli!
We zijn 3 kwartier te vroeg en de hekken zitten nog dicht. Als 2 kinderen voor de deur van een snoepwinkel staan we te wachten en met ons nog een aantal groepjes, die zichtbaar even zenuwachtig zijn (een dikke spanjaard kan zijn overhemd al uitwringen van het zweet ) Dan maar een paar foto's bij de ingang:
En een paar foto's van de mooie planten en bomen die langs en in de tuin van het restaurant staan, zonder te weten dat deze zelfde planten en bomen even later op ons bord zouden liggen.
Terwijl we staan te wachten rijden auto's met toeristen af en aan, waarvanuit foto's worden gemaakt van het restaurant. Hoe decadent het ook voelt, ik kan het niet helpen me trots te voelen dat ik zometeen naar binnen mag en zij enkel de buitenkant mogen bewonderen.
Exact om 19:30 gaat dan eindelijk het hek open en mogen we het terrein op.
We zijn de eersten die het restaurant binnenlopen, waar we worden opgewacht door een heel committee waaronder Luis Garcia, de hoofdkelner waar ik het emailcontact mee heb gehad. "Welcome Mr. Bercovitz (hoe hij weet wie ik ben, geen idee), would you like a tour of the kitchen?" Maar natuurlijk, we worden de keuken ingeleid waar meteen duidelijk wordt dat dit een geoliede machine is.
40 koks staan keihard te werken om op tijd de service te kunnen starten, op het eerste gezicht één grote chaos, maar je hoort niks.... helemaal niks. En nog mooier, elke kok die toevallig naar je opkijkt knikt en glimlacht even. Luis legt uit hoe de keuken werkt en dat ze inmiddels vanaf 10:00 uur allemaal aanwezig zijn om niet alleen de avond voor te bereiden, maar ook nieuwe gerechten te ontwikkelen. Dit proces eindigt nooit en gaat zelfs gedurende de avond verder merkte we later.
Uiteraard mogen we even met de man with the masterplan, Ferran Adria op de foto:
Kijk even goed naar de eerste foto en dan weer deze Lijkt zijn favo pose te zijn.
Dan worden we uitgenodigd om het diner te starten op het terras, waar we de eerste gerechten (cocktails) geserveerd krijgen. Ik heb helaas een aantal van de eerste paar gerechten niet gefotografeerd, dus daarvoor heb ik een foto van internet geplukt.
Als eerste kregen we een bevroren aardbei, geinjecteerd met campari. Deze moesten we in een keer weghappen en meteen de eerste verassing. De aardbei, eerst nog in vaste vorm, smolt in mijn mond en veranderde in een slokje campari met aardbei. Apart. Foto van internet
Vervolgens werd ons een sandwich gepresenteerd, Mojito Apple Flute genaamd. Je pakt hem op, neemt een hap en kauwen hoeft al niet meer, het broodje met beleg smelt in je mond en wordt een Mojito met een vleugje appel. Er verschijnt automatisch een glimlach op het gezicht van alle mensen om me heen die het eerste hapje nemen Heel bijzonder. Foto van internet
De volgende cocktail is een amandelcreme waar bruiswater uit de lokale berg wordt bijgeschonken en een gedroogde kers op wordt gelegd... erg lekker. Een bijzonder pure amandelsmaak die je niet proeft in een normale cocktail. Daarbij wordt een soort envelopje geserveerd van nori zeewier, met een vulling van citroen en kruiden. Prachtig gepresenteerd en een hele aparte smaak.
Het volgende gerecht was niet mijn favoriet. Desalniettemin een hele bijzondere. De Gorgonzola Globe Foto van internet
Deze ballon van op het eerste gezicht en gevoel, witte chocola, wordt afgemaakt met nootmuskaat. We mogen hem afbreken en in stukjes opeten. Hij is gemaakt van Gorgonzola, maar heeft de textuur van chocola. Bij elk gerecht probeerden we te verzinnen hoe ze het gemaakt hebben. Bij sommigen lukt het aardig (denken we), bij anderen staken we de poging. Bij deze staakten we de poging.
Cherry umeboshi is de volgende. Kersen geinjecteerd met iets.... gewoon lekker. Foto van internet
De volgende 3 gerechten werden tegelijk gepresenteerd:
Rechtsonder Mimetic Peanuts, linksonder American Cocktail en boven Spherical Olives
De Mimetic Peanuts zien eruit als pinda's (in de schil), voelen als pinda's als je ze oppakt. Maar zodra je ze in je mond stopt verandert je waarneming ineens totaal. Omhuld door een krokant laagje, wat direct breekt in je mond vind je in het midden de lekkerste pindakaas die je ooit hebt geproefd Één van mijn favorieten deze avond.
American Cocktail is een glazuurblaadje met een aantal verschillende smaken erop. Op te eten als een cracker. Apart en lekker.
Dan de Spherical Olives. Ze worden geserveerd vanuit een olijvenpot op een klein amuselepeltje. Ze zien eruit als olijven en ruiken naar olijven, maar als je goed kijkt, zie je dat ze vloeibaar zijn. Vloeibaar? Ja vloeibaar.
Door olijven vloeibaar te maken, deze te vermengen met algen en in een speciaal bad te injecteren, wordt een oppervlaktespanning gecreeerd waarin de vloeistof bij elkaar gehouden wordt, als een soort mini-waterbel. Als je deze in je mond laat glijden en hem met je tong tegen je gehemelte drukt, verdwijnt de oppervlakte spanning en explodeert deze olijf in je mond. Je proeft de meest pure olijvensmaak die je ooit hebt ervaren. Gelukkig is de pot nog niet leeg en krijgen we er nog één geserveerd. HEUL lekker.
Gedurende deze voorgerechten drinken we een heerlijke cava uit de omgeving, geserveerd door één van de sommeliers. Een Nederlands meisje dat het geluk heeft dit jaar bij El Bulli te mogen werken. Na hiervan genoten te hebben, worden we naar onze tafel binnen gebracht, waar we de rest van de avond door mogen brengen. Het interieur van El Bulli is erg huiselijk en schijnt niet te zijn vernieuwd sinds het nog een onbekend restaurant was van de oorspronkelijke eigenaars.
Een tussendoortje heet Flower Nectar. Foto van internet
Eerst moet het steeltje eraf worden gebeten, waarna de nectar (die erin is gespoten, maar lijkt alsof het de natuurlijke nectar is) eruit gezogen dient te worden. Heerlijk en mooi geserveerd.
Vanaf nu ging het ineens heel snel. De gerechten worden op hoog tempo na elkaar geserveerd, waarna door de kelner wordt uitgelegd hoe het gerecht moet worden gegeten. Doordat elke kelner 2, maximaal 3 tafels moet bedienen (en dat samen met nog een kelner én een sommelier doet), krijgt elke tafel genoeg aandacht.
Coconut Sponge is het volgende gerecht
Het lijkt op en voelt als een zeepje in de vorm van een spons, maar smaakt naar hele pure cocos. Normaal voel je bij cocosgerechten de structuur van cocos, dat is hierbij niet het geval. Volgens mij gemaakt van cocosmelk. Lekker.
Roses with Ham Won-Ton
Dit is gemaakt van witte rozenblaadjes, met erin een gelei van ham, met stukjes ham erin. Als won-ton verpakt en gestoomd. Enorm bijzondere smaakcombinatie van rozen met ham.
Ernaast geserveerd, "Joselito"ham and ginger canapé
Een crackertje van suiker met erop ham en gember in een heel aparte vorm. Kon het niet helemaal plaatsen, maar samen met de won-ton heel lekker.
Toen volgde weer een favoriet voor mij:
Oysters and bone marrow tartar
Een soepje van oester met beenmerg in de schelp geserveerd. Daarnaast een blaadje. Eerst een hapje uit de schelp, daarna een blaadje erbij en opeten. Een overheerlijk hapje wat een enorm pure oestersmaak naliet.... dacht ik. Terwijl ik aan het eten ben en de oester met beenmerg al weg is, merk ik dat de oestersmaak alleen maar meer aanwezig is, ook al zit ik alleen nog maar op het blad te kauwen. Voor de zekerheid neem ik een klein hapje van een blaadje en inderdaad... oester! De kelner legt uit dat het een oesterblad uit Nederland is, een blaadje met de smaak van oester. Deze is door de chef gebruikt om de gast op het verkeerde been te zetten... Dat is zeker gelukt. Toch apart dat een blaadje meer naar oester kan smaken dan de oester zelf....
De volgende was mijn grote favoriet.
Caviar Cream with Hazelnut caviar with its tart.
Dit was Sevruga kaviaar met hazelnootsaus en hazelnoot kaviaar met kaviaarsaus. Na laaste hapje snapte ik er nog steeds niks van. In het ene hapje proef je kaviaar met hazelnoot, en de volgende is hazelnoot met de structuur van kaviaar met kaviaarsaus.... Ze hebben dus kaviaar gemaakt van hazelnoot (op dezelfde manier als de spherical olives, maar dan veel kleiner) Alleen hiervoor zou ik bijna de benodigde apparaten/middelen kopen. Heel lekker.
Om de smaakpapillen wat te neutraliseren kregen we een half gestoomde garnaal. Een hele lekkere. Op deze foto was ie al op
Nog meer garnalen. Deze zijn op 2 manieren bereid... per garnaal
De ene helft van de garnaal is gestoomd, de andere helft is gefrituurd. Daarnaast geserveerd een soepje van de ingewanden, waarvan een slokje genomen dien te worden tussen elke garnaal. Lekkerlekkerlekker
Toen een ijsje van parmezaanse kaas, met gedroogde aardbeien en basilicum.
Niet mijn favoriet.
Om de smaak wat te neutraliseren, gestoomde witte aardbeien met amandelen.
Dan weer een heerlijk gerecht: Pinenut Shabu Shabu
Een dennetakje met honing, die als eerste dient te worden gegeten. Vervolgens liggen er 3 envelopjes met verschillende inhoud van pijnboompit (olie, pasta en praliné), die elk ondergedompeld dienen te worden in pijnboompit-water en te worden opgegeten. De envelopjes smelten in je mond waarna wederom een smaakexplosie plaatsvindt.
Hier zie je het beter... dit ben ik niet overigens Wij zaten daar achter.
Vervolgens Tiramisu. Deze vond ik niet erg lekker, wel heel bijzonder. Tiramisu van soja en miso, met daarnaast een soepje van tonijn. Deze tonijn werd ons eerst getoond, deze was zo hard doorgerookt, dat ie versteend was. De soep was erg lekker.
Miso Soep met Saké ijs
Lekkere soep, de saké ijs moest je met je hand pakken... een beetje onhandig, want het brokkelde meteen af, maar een hele lekkere combinatie.
Vervolgens Clams Cleviche and kalanchoe
Een mengsel van clams met mais en koriander uit de schelp, met daarnaast een stukje cactus met citroen, ijs en koriander. Heel lekker. Vooral de cactus was verassend.
Oaxaca wrap
Een soort loempiaatje met kruiden en groente, met daarnaast een cocktail van clams met koriander en heel veel knoflook. Bijzonder lekker.
"gazpacho"and white garlic
Dit was een combinatie van 2 soorten koude soep. Witte gazpacho waar alle verschillende groenten heel goed te onderscheiden waren, met daar omheen een knoflooksoep... heel lekker gerecht met een zeer sterke smaakbeleving. Hier was ie al op
Bij alle bovenstaande gerechten dronken we een fles Pazo de Senorans Seleccion de Anada uit 2004 (voor de geinteresseerden).
Abalone with Iberian ham fat
Een prachtig mooi gerecht van verschillende paddestoelen met daartussen spekvet. Heerlijk.
Marinated Mackerel Belly - Chicken and onion "Escabeche"
Een overheerlijk stukje makreel met kippensaus en daarnaast een uitje waar ik niet precies van begreep hoe het was klaargemaakt, maar wel exact pastte bij de smaken van de vis met kip.
Chicken Nem - Tai
Een soort doorzichtige wrap met groente en gemarineerde kip. Hier had ik er nog wel 3 van gelust.
Hot Strawberries with hare soup and cacao almond
aardbeitjes in soep van haas met daarnaast een hamburgertje (zacht als een spekje) met pasta van haas Heel apart en erg lekker.
Toen kregen we een gerecht dat niet op de kaart stond: Een bonbon van hele pure chocolade met daarin gorgonzola ijs
Bij navraag bleek dat we de eersten waren die dit gerecht mochten proeven en dat deze gedurende de avond door de chef gemaakt is. Als het restaurant nieuwe gerechten ontwikkeld serveren ze deze aan de gasten. Aan de reacties zien ze of ze deze moeten doorontwikkelen of niet. Dit was geen succes en we hebben hem allebei niet opgegeten. We werden wel hartelijk bedankt door de kelner.
Bij voorgaande gerechten dronken we een Perafita uit 2006.
Frozen Pond Een kommetje met een 'bevroren meertje'. Deze moesten we doorslaan met een lepel en dan de stukken opeten. Heerlijk ijs met een hele sterke mintsmaak, met pistache en bastardsuiker. Gewoon een tussendoortje om de mond voor te bereiden op de desserts.
Milefuilles of Pineapple en Chocolate Marshmallow
Hetzelfde idee als de American Cocktail, maar dan met een vulling van popcorn en ananas. Heerlijk
De Chocolate Marshmallow zag eruit als een schuimpje maar was nog zachter dan een suikerspin, een waar genot voor alle zintuigen.
Shellfish
Werd geserveerd als een hoopje ijs met citroen en 4 schelpdieren. De schelpen moest je opentrekken, daarin zat een kleine schat verborgen. In de kleine schelp een heerlijke toffee-praliné, in de grote schelp een prachtige parel die net als de kaviaar en de olijf in je mond kapotspatte en een lycheesmaak bezit van je nam. Heel lekker.
Alsof we niet genoeg gegeten hadden was ik verbaasd dat nu al(???) het laatste gerecht kwam.... bij de koffie. Heel bijzonder hoe zo'n avond voorbij flitst.
Morphings
Een schatkist vol met huisgemaakte bonbons, chocolaatjes en speciale snoepjes... elk verschrikkelijk lekker. Hoe vol ik ook zat, ik vertikte te gaan zonder ze allemaal geproefd te hebben. Dat vond de kelner een goed idee, maar om er rustig van te kunnen genieten werd het geheel weer naar het terras verhuisd.
Hier hebben we nog even heerlijk genoten van de avondlucht en de koffie. Terwijl één voor één een aantal kelners en koks een praatje kwamen maken. Als laatste Luis Garcia, die ons een groot boek kwam brengen dat ik aan het begin van de avond besteld had, ondertekend door Ferran Adria aan mij en mijn vriendin. "Daarnaast" zei hij, "wil ik jullie graag bedanken voor de prachtige bloem die jullie mij in de reservering gestuurd hebben (zie elders in dit topic)." Dat deed hij met een prachtige witte roos, dezelfde die gebruikt wordt bij het maken van de won-ton.
Één van de mooiste momenten van de avond die me aantoonde dat kelners bij El Bulli niet zomaar goede service moeten bieden, maar veel meer dan dat volledig uit zichzelf doen om de gast een mooie avond te bezorgen. Dingen doen die ze niet hoeven, maar doen omdat ze het mooi vinden om de gast te verassen. Een soort totale dienstbaarheid die mij als gast juist nederig maakt... heel apart.
Daarmee kwam de avond tot zijn eind.
Ik weet niet of het eten de belangrijkste factor is die voor mij bevestigen dat dit het beste restaurant ter wereld is. Ook de hoeveelheid personeel is niet hetgeen dat de service perfect maakt. Sterker nog, ik hou niet van kelners die elke 3 minuten komen vragen of alles naar wens is.
Nee het is meer dan dat. Het begint al bij het maken van de reservering, de spanning die het meebrengt terwijl je weet dat 2.000.000 anderen net zo graag aanspraak willen maken op de 8.000 plaatsen die het restaurant per jaar te bieden heeft. De blijdschap als je de bevestiging krijgt... het toeleven naar de datum en het plannen van je reis. De avond zelf is een droom. Elk gerecht daagt je zintuigen uit, de kelners doen dit evengoed door je ook op het verkeerde been te zetten. Naast de constante aanvoer van nieuwe verassende gerechten, staan ze non-stop klaar om je avond compleet te maken en jou oprecht in het zonnetje te zetten. Jij bent de koning en zij zijn er om je er éen te laten voelen. Zo voelt het echt en je kunt het niet helpen je een klein beetje koninklijk te voelen aan het eind van de avond.
Zoals gezegd, onvergetelijk. Ik dacht dat ik na een paar dagen terug te zijn wel wat minder melancholisch zou zijn, maar integendeel... ik kan niet wachten op mijn volgende culinaire trip
Ik heb wat stukjes gelezen Roep, wat geweldig! Voor de rest van de post moet ik even een tijltje pakken, want het speeksel loopt uit mijn mond bij het zien van deze foto's en het horen van de verhalen. Ik ga het nog een keer helemaal lezen!
Wow, heel erg tof hoor Roepie. Ik heb het allemaal net door gelezen en je hebt een mooi verhaal geschreven en vet dat je zoveel foto's hebt geplaatst. Het lijkt me echt een hele belevenis daar te mogen eten. Hele goede beginpost van dit topic!
Ok ik neem mijn opmerking in het vorige topic terug, kan me heel goed voorstellen dat je hiervoor ff een topic wilt openen, wat een onwaarschijnlijk uitgebreide post!
Het doet mij allemaal niet zo veel hoor die top restaurants en elke keer die mini hapjes ook niet maar tsjonge wat moet dit voor jou mooi zijn geweest en wat cool dat je het allemaal hebt opgeschreven.
Ben alleen erg benieuwd naar de prijs van zo'n avondje?
edit» Lees net 34 gangen voor negentig euro? Als dat klopt valt het me 100% mee
Ok ik neem mijn opmerking in het vorige topic terug, kan me heel goed voorstellen dat je hiervoor ff een topic wilt openen, wat een onwaarschijnlijk uitgebreide post!
Het doet mij allemaal niet zo veel hoor die top restaurants en elke keer die mini hapjes ook niet maar tsjonge wat moet dit voor jou mooi zijn geweest en wat cool dat je het allemaal hebt opgeschreven.
Ben alleen erg benieuwd naar de prijs van zo'n avondje?
edit» Lees net 34 gangen voor negentig euro? Als dat klopt valt het me 100% mee
Het diner heeft totaal 750 e gekost, inclusief fooi en wijnen. Dat is evenveel als Oud Sluis, dat een stuk minder bekend is. Ik moet wel zeggen dat ik het eten in Oud Sluis 'lekkerder' vond en bijna even bijzonder.
pfffff,hier wordt ik dus wel even stil van zeg... Wat een mooi verhaal dit,ik had je stuk vanmiddag in de keuken gelezen en gelijk al m'n koks erbij gehaald om te laten zien en te laten lezen. De ene "ooh" en "aah" na de ander Wat ik eigenlijk nog t allermooiste vind is hoe jij deze post hier neerzet en vol enthousiasme verteld over je ervaring bij el bulli en laten we niet vergeten, dit is niet zomaar een restaurant maar 1 van de beste van de wereld.. Geweldige foto's en ik kan je wel wat geheimpjes verklappen als je wilt over de gerechten,allemaal weet ik ze niet maar die kaviaar maken ze met een soort poeder die je vermengd met welke substantie dan ook en dit met een pipetje in een bak water laat druppelen waardoor je piepkleine balletjes krijgt omdat dit direct stolt. Man wat een ervaring heb jij gehad,ook begrijp ik goed dat oud sluis voor jou smaak/gevoel etc niet onder deed al dan niet beter was maar man man el bulli.... Ik moet ook een keer met jou uit eten amir,zo gaaf dat je zo'n liefhebber bent net als ik... Mooiste post van t jaar voor mij! Hij wel......
_________________ "When I go, this problem world won't bother me no more" - Michael Jackson
Mooie post! Heb hem helemaal in een keer vol interesse doorgelezen. Ik denk alleen wel dat ik veel gerechten niet heel lekker zou vinden omdat ik daar een beetje te "simpel" voor ben.
_________________ Dames en heren, u bent mij er eentje
Mooi verhaal Roepie, ik denk dat je inderdaad vaak met vraagtekens aan tafel hebt gezeten: Hoe maken ze dat in godsnaam. Prachtige ervaring.
@ Tris: ik denk dat je daar misschien wat ouder voor moet zijn. Vroeger was ik een lastige eter, maar door de jaren heen heb ik me daarin 'ontwikkeld'. Ik zou het 15 jaar geleden niet gewaardeerd hebben, terwijl ik het nu een schitterende ervaring zou vinden.
_________________ Rhythm is fundamental to the spirit